Küresel Siyasi Dinamikler ve Filistin Meselesi:
MAGA Hareketi, Netanyahu Karşıtlığı, Epstein Dosyası, Avrupa Kamuoyu ve İslam Dünyası Perspektifinden Bir Analiz
1. İsrail’in 2023 sonrasında Gazze’de uyguladığı askeri operasyonlar ve sivillere yönelik saldırılar, uluslararası kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açmıştır. Bu süreçte yalnızca Orta Doğu değil; Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa ve İslam dünyasındaki toplumsal ve siyasi hareketlilik de krizin seyrini etkilemiştir. ABD içindeki MAGA hareketi, Demokrat Parti’deki Netanyahu karşıtları, Epstein dosyasının İsrail bağlantıları, Avrupa’daki Filistin yanlısı toplumsal dalga ve İslam ülkelerindeki halk tepkileri birleştiğinde, İsrail’in Gazze politikasının sürdürülebilirliği sorgulanır hale gelmiştir.
2. Amerika İçindeki Siyasi Çatlaklar: MAGA Hareketi ve Netanyahu Karşıtları
ABD’de uzun yıllar boyunca İsrail lehine iki partili mutlak bir konsensüs hâkimdi. Ancak son dönemde bu tablo değişmektedir. Trump çizgisindeki MAGA (Make America Great Again) hareketi, geleneksel Cumhuriyetçi elitlerin İsrail yanlısı politikalarına mesafe koymakta ve “önce Amerika” sloganıyla Ortadoğu’ya yapılan müdahaleleri gereksiz görmektedir[^1].
Demokrat Parti içinde ise ilerici kanadın etkisiyle İsrail karşıtlığı artmıştır. Bernie Sanders, Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar ve Rashida Tlaib gibi isimler, İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarını açıkça “apartheid” ve “soykırım” olarak nitelemektedir[^2]. Bu durum, ABD siyasetinde İsrail lehine olan mutlak desteğin kırılmasına yol açmıştır.
3. Epstein Dosyasının İsrail Üzerindeki Dolaylı Etkileri
Jeffrey Epstein skandalı, yalnızca cinsel istismar ve pedofili suçlamalarıyla değil, aynı zamanda uluslararası siyaset ve istihbarat ilişkileriyle de gündeme gelmiştir. Bazı araştırmalar, Epstein’ın İsrail istihbaratı ile dolaylı bağlantılarına dikkat çekmektedir[^3]. Bu iddiaların kamuoyunda yeniden canlanması, ABD ve Avrupa’daki siyasi elitlerin İsrail ile olan ilişkilerini daha fazla tartışmalı hale getirebilir. Dolayısıyla bu dosya, İsrail’in Batı’daki “dokunulmazlık” statüsünü sarsabilecek potansiyele sahiptir.
4. Avrupa Kamuoyunda Filistin’e Yükselen Destek
Avrupa’da milyonlarca insanın katıldığı Filistin yanlısı gösteriler, hükümetler ile halklar arasında ciddi bir ayrışma yaratmıştır. Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkeler İsrail’e silah satışına devam ederken; kamuoyu giderek artan şekilde Filistin’in yanında konumlanmaktadır[^4]. Ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (Lahey) İsrail hakkında açılan soykırım ve savaş suçu davaları, Avrupa toplumlarında Filistin lehine güçlü bir meşruiyet oluşturmuştur.
5. İslam Dünyasında Halkların Tepkisi ve Hükümetlerin Tutumu
İslam dünyasında halklar, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına karşı güçlü bir öfke ve dayanışma göstermektedir. Ancak hükümetler düzeyinde aynı kararlılığı görmek zordur. Türkiye, Katar ve İran dışında çoğu ülke İsrail’e karşı somut yaptırım uygulamamaktadır. Bununla birlikte Mısır, Ürdün ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, halklarının tepkisini dengelemek adına zaman zaman söylemsel sertleşmeye gitmektedir[^5]. Dolayısıyla İslam dünyasında hükümetlerin pasifliği, halkların desteğinin küresel etkiyi sınırlı kılmasına neden olmaktadır.
6. Küresel Güç Dengeleri ve İsrail’in Gazze Politikası
Bugün İsrail’in Gazze’deki politikalarının sürmesinin en önemli nedeni, ABD’nin askeri, diplomatik ve ekonomik desteğidir. Ancak ABD içindeki siyasi çatlaklar, Avrupa kamuoyundaki yükselen Filistin yanlısı dalga ve İslam dünyası halklarının tepkisi birleştiğinde, İsrail üzerindeki baskı giderek artmaktadır. Bu baskı, Tel Aviv’in politikalarını tamamen sona erdirmese de, askeri operasyonların boyutunu ve süresini sınırlandırabilir.
7. Sonuç
MAGA hareketinin “önce Amerika” yaklaşımı, Demokrat Parti’deki ilerici kanadın Netanyahu karşıtlığı, Epstein dosyasının doğrudan ve dolaylı etkileri, Avrupa’daki toplumsal mobilizasyon ve İslam dünyası halklarının öfkesi birleştiğinde, İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü politikaların meşruiyeti küresel ölçekte zayıflamaktadır. Ancak bu unsurların birleşimi, İsrail’in soykırım politikalarını tamamen durdurmak için henüz yeterli değildir. Nihai çözüm, Batılı hükümetlerin stratejik politikalarında köklü bir değişime ve İslam dünyası devletlerinin halklarının iradesine kulak vermesine bağlıdır.
Dipnotlar
[^1]: John J. Mearsheimer & Stephen M. Walt, The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy, Farrar, Straus and Giroux, 2007.
[^2]: “Sanders calls Israel’s Gaza war a ‘mass atrocity,’” The Guardian, 15 Mayıs 2024.
[^3]: Whitney Webb, One Nation Under Blackmail: The Sordid Union Between Intelligence and Crime That Gave Rise to Jeffrey Epstein, Vol. 1-2, 2022.
[^4]: “Millions rally for Gaza across Europe,” Al Jazeera, 25 Kasım 2023.
[^5]: Rashid Khalidi, The Hundred Years’ War on Palestine, Metropolitan Books, 2020.
Kaynakça
Khalidi, Rashid. The Hundred Years’ War on Palestine. Metropolitan Books, 2020.
Mearsheimer, John J., & Walt, Stephen M. The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy. Farrar, Straus and Giroux, 2007.
Webb, Whitney. One Nation Under Blackmail. Vol. 1-2, 2022.
“Sanders calls Israel’s Gaza war a ‘mass atrocity,’” The Guardian, 15 Mayıs 2024.
“Millions rally for Gaza across Europe,” Al Jazeera, 25 Kasım 2023.
Yorumlar